Teoria poczucia barw

Filed Under (Uncategorized) by admin on 05-09-2016

0

Young (1807), a następnie Helmholtz (1852) dla w jaśnienia powstawania w siatkówce tak wielkiej ilości różnych wrażeń barwnych, przyjęli hypotezę trzech barw zasadniczych, mianowicie czerwonej, zielonej i fiołkowej, które odpowiadają najdłuższym, średnim i najkrótszym falom promieni widzialnego widma. Poruszyli oni istnienie w siatkówce trzech rodzajów zakończeń nerwowych, połączonych osobnemi włóknami Jeden rodzaj tych zakończeń posiada, wedle Younga wrażliwość tylko na barwę, drugi na zieloną, trzeci na fiołkową. W ten sposób zostałoby wyjaśnione odczuwanie tych trzech barw zasadniczych. Równoczesne podrażnienie zakończeń odczuwających światło czerwone i zakończeń wrażliwych na światło zielone dawałoby wrażenie barwy żółtej. Tak samo przez równoczesne zadrażnienie zakończeń drugiego i trzeciego rodzaju powstawałoby wrażenie barwy błękitnej. Doświadczenie poucza, że w odpowiednim stosunku po dwie z tych barw zasadniczych widma uzyskać można wszystkie odcienie barwne, jakie widmo posiada, ale powstające przez to barwy wypadkowe są zawsze mniej wysycone od odpowiednich barw widma. Teorya ta nie tłumaczy zatem jakim sposobem oko widzi wysycone, wolne od wszelkiej przymieszki białej, promienie żółte albo błękitne widma słonecznego. Aby ten brak usunąć zmienił Helm Younga o tyle, że przyjął, iż wszystkie trzy wymienione rodzaje zakończeń w siatkówce wrażliwe są na wszystkie trzy zasadnicze barwy. Jedne z nich posiadają największą wrażliwość na barwę czerwoną, drugie na barwę zieloną, trzecie na fiołkową. Z przedstawionego na rycinie 192 schematu od razu widać, jakim stosunku poszczególne rodzaje zakończeń biorą udział w powstawaniu wrażenia różnych barw. I tak n. p, wrażenie barwy żółtej powstaje przez silne zadrażnienie zakończeń drugiej kategoryi, słabsze zadrażnienie zakończeń pierwszej, a najsłabsze zadrażnienie trzeciej kategoryi. Promienie błękitne drażnią najsilniej składniki trzeciej kategoryi, słabiej drugiej, a najsłabiej istotę różnych postaci ślepoty barwnej (daltonizmy). Helmholtz przypuszczał w przypadkach ślepoty barwnej wrodzony brak pierwszej, drugiej lub trzeciej kategoryi zakończeń, względnie substancyi wrażliwych i stosownie do tego rozróżniał ślepotę na barwe czerwoną (anerytropsya), zieloną (achlorosa) lub niebieską (acvanopsva). Może też brakować dwóch , a nawet wszystkich trzech rodzajów substancyi. W tym ostatnim wypadku zachodzi zupełna ślepota barwna (achromatopsya), a dotknięty nią osobnik widzi świat tylko w różnych odcieniach zawarty między barwą białą, a czarną, zupełnie tak, jak wyglądają rysunki kredkowe. Nowsze badania i spostrzeżenia kliniczne z zakresu patologii daltonizmu we wielu punktach nie dają się pogodzić z teoryą trzech barw zasadniczych Younga i Helmholtza. Mają się one znajdować we wszystkich wrażliwych na barwy elementach siatkówki. Substancye te ulegają dwom przeciwnym przemianom, mianowicie symilacyi przemiana kataboliczna i assymilacyi. Pierwsza substancja ulega dyssymilacyi pod wpływem światła białego, barwa natomiast czarna czyli inaczej brak światła, wywołuje w niej assymilaeyę. Druga substancya dyssymiluje się pod wpływem barwy czerwonej, a assymiluje się pod wpływem barwy zielonej. Trzecia wrażliwa jest na barwę żółtą, która powoduje dyssymilacyę, i niebieską, która sprowadza proces assymilacyjny. Jeżeli zachodzi zupełna równowaga między dyssymilacyą a assymilacyą, to w pierwszym przypadku powstaje wrażenie barwy szarej, stosownie zaś do tego, który tych dwóch przeciwnych procesów przeważa, barwa szara staje się ciemniejszą lub jaśniejszą t. j. zbliża się bardziej do czarnej lub do białej. Równowaga w drugim i trzecim przypadku powoduje wrażenie barwy białej, wskutek zaś przewagi assymilacyi nad dyssymilacyą lub odwrotnie powstają wrażenia różnych pośrednich odcieni barwnych ma w wysokim stopniu przeważać w siatkówce nad czerwonozielonym i żółtoniebieskim. Stąd to w zwyczajnych warunkach widzimy barwy niedostatecznie wysycone, osłabione mniejszą lub większą przymieszką światła białego. Według Hena należałoby rozróżniań trzy zasadnicze rodzaje daltonizmu. I ten podział nie odpowiada ściśle obrazom klinicznym daltonizmu, poznanym na podstawić badań i spostrzeżeń okulistycznych. [przypisy: ginekologia estetyczna, Choroba Scheuermanna, wysiłkowe nietrzymanie moczu ]

Comments are closed.