Kręgi rozproszenia i linie ogniskowe w systemie niezbornym

Filed Under (Uncategorized) by admin on 05-09-2016

0

Jeżeli złożone soczewki trzymamy w odległości kilku metrów od punktu świecącego, wtedy możemy, używając karty sztywnego papieru jako ekranu, śledzić sposób załamania snopa promieni równoległych, przepuszczonych przez taki system niezborny. Gdybyśmy użyli jednej tylko soczewki sferycznej (aplanatycznej), to odsuwając od niej ekran zauważylibyśmy, że krąg rozproszenia postaci kola. świetlnego zmniejsza się równomiernie w miarę oddalania ekranu; gdy dojdziemy do ogniska soczewki, zmienia się w obraz w postaci punktu, a następnie, gdy wysuwamy ekran dalej poza ognisko, powiększa się znowu w postaci świetlnego kola. Zupełnie inaczej rzecz się ma przy użyciu wyżej opisanej kombinacyi.Tu nie znajdziemy nigdzie jednego punktu zbornego, i to ta właśnie okoliczność usprawiedliwia oznaczenie systemu systemu niezbornego. Zamiast jednego punktu ogniskowego otrzymamy przez odsuwanie ekranu seryę różnokształtnych przekrojów niezbornej wiązki promieni. Więc najpierw znajdziemy jasną linię świetlną pionową, potem elipsę z osią dłuższą pionową, następnie świetlne, dalej elipsę z długą poziomą, przyczem te trzy przekroje ostatnie mniej jasne, a wreszcie drugą linię świetlną, równie jasną jak pierwsza, ale leżącą poziomo. Na podstawie tego szeregu przekrojów możemy sobie dokładnie zdać sprawę z kształtu powierzchni kaustycznej, jaka obejmuj? wiązkę niezbornych promieni. Powierzchnia ta nosi nazwę konoidu Sturma. Obie linie świetlne nazywają się liniami ogniskowemi. Linia ogniskowa dalsza jest dłuższa od bliższej; długości obu stoją w prostym stosunku do ich odległości od soczewki niezbornej. Pierwsza z nich jest równoległą do przekroju najsilniejszej refrakcyi, druga zaś do przekroju najsłabszej refrakcyi, czyli do osi szkła cylindrycznego. Istnieją różne typy powierzchni niezbornych, Do takich należy n. p. powierzchnia opisana przez obwód elipsy wirującej naokolo jednej ze swych osi, należąca zatem do bryły obrotowej zwanej elipsoidem rotacyjnym. Niezborną jest również każda powierzchnia toryczna. Powierzchnię taką opisuje koło wirujące dookoła osi nie przechodzącej przez jego środek. Oś ta może być sieczną kola, styczną do obwodu kola lub też leżeć poza obrębem koła, byle leżała  tej samej płaszczyźnie, co ono. Łatwą jest rzecza wystawić w którym przekroju elipsoidu rotacyjnego lub powierzchni toryrcznej będzie panować najsilniejsza, a w którym najsłabsza refrakcya. Dalej wiadomo, że każda powierzchnia sferyczna działa niezbornie na wiązki promieni padające na nią w pewnej odległości od jej osi optycznej. Tutaj zjawisko astygmatyzmu schodzi się ze zjawiskiem aberracyi sferycznej, o którem będzie mowa poniżej. Wreszcie każda soczewka sferyczna działa niezbornie nawet na promieni przechodzącą przez jej środek, jeżeli zostanie do kierunku tych promieni o pewien kąt nachylona. Do jakiegokolwiek rodzaju należy powierzchnia niezbornie działająca, promienie równoległe po załamaniu się zawsze utworzą wiązkę ułożoną wedle typu konoidu Sturma. [patrz też: nietrzymanie moczu, wysiłkowe nietrzymanie moczu leczenie, Ginekolog Opole ]

Comments are closed.